Kamu Yararına Çalışan

Türkiye Polis Emeklileri Sosyal Yardım Derneği’nin

 

TARİHÇESİ

 

 

Yıl 1948. O devrin mümtaz kişileri olan emekli Polisler kendi aralarında sosyal amaçlı bir dernek kurmak, başsız kalan emekli Polislerin bir çatı altında toplanmasını temin etmek amacı ile o devrin emekli Emniyet Müdürü Kerim MİLLAR, Emekli Başkomiser Mazhar TEZBORA, Emekli Emniyet Amiri Kemal ARTUÇ ve Hidayet KOÇAK’tan müteşekkil bir topluluk ilk kez Kemal ARTUÇ’un işyerinde toplanıp bu konuyu görüşmek üzere bir araya gelirler.

            Kemal ARTUÇ, Kurucu Heyet’in belirgin kişilerden olması için çok dikkat gösterir. Geleceğin teminatı olacak bu ocağın iyi şekillenmesi için kişiliği olan kimselerden Kurucu Heyet’in olmasını söyler. Bu arada Talat ALPER, Nuh Naci SÖZEN, Nazif KANBAY bir isim listesini Kemal ARTUÇ’a verirler.

            Müteşebbis heyet ilk toplantısını Doktor Mecit ÇÖNERDEM’in Kartal’da ki evinde yapar. Dr. Mecit ÇÖNERDEM Derneğin tüzel kişiliği için acele edilmemesini Kurucu Heyet’in kadrosunu çok iyi şekilde belirlenmesini ve Emniyet camiasının çok yakından tanıdığı kimselerden olmasını hatırlatır. Bu toplantı Derneğin kuruluşu üzerinde ilk işaret olur. Kemal ARTUÇ Kadıköy Söğütlü çeşme’de ki işyerinin dernek merkezi olarak adres göstermek istese de; arkadaşları bu isteği reddederler. Bunun üzerine Samuel İZİSEL, Hidayet KOÇAK ve Nuh Naci SÖZEN’in önerileri üzerine Beyoğlu Parmakkapı semtindeki Afrika Han’ın birinci katından bir oda kiralanır ve 12 liraya sözleşme yapılır.

            Dernek merkezinin yeri ve adresi belli olduktan sonra Kurucu Üyeler o devrin İstanbul Emniyet Müdürü olan Kamuran ÇUKRUK Beye anlatırlar; o da bunu olumlu karşılar “sizler derneğin kuruluş beyannamesini ve diğer gerekli evrakları tamamlayıp getiriniz ondan sonraki iş bize kalıyor” der.

            Nazif KANBAY, Kemal ARTUÇ, Kamil NAYMAN’dan müteşekkil bir heyet o devrin Emniyet 1. Şube Müdürü Edip YAVUZ ve Zeki AKALIN beylere giderek beyannameleri verirler. Bilahare Emniyet Müdürü Kamuran ÇUKRUK Bey beyannameyi veren heyete ilk sermaye olarak 50 Lira verir; bu size başlangıç olsun der.

            KURUCULAR:

            28 Şubat 1948 günü Kuruculardan Faik KÖKSAL, Kerim MİLLAR, Samuel İZİSEL, Kemal NAYMAN, Zeki TAMER, Kemal ARUÇ, Nail SERDENGEÇTİ, Hidayet KOÇAK, Talat ALPER, Fahri KUNTER, Talat ÇİN, Kazım BÜYÜKAKINCI, Lami BÜYÜKÖZER, Muhittin KUTBAY, Nazif KANBAY, Mazhar TEZBORA, Nuh Naci SÖZEN ve Kemal ERGÜN’den müteşekkil Kurucu Heyetin alındısı bir günde verilir.

            Türkiye Polis Emeklileri Derneği’nin kurulduğu 1948 yılında oldukça sıkıntılı anlar başlar. Yasal kuruluşları yöneten bazı kişiler olumlu olumsuz kuşkular içerisinde kalırlar. Derneği ortaya çıkaranların ileride başarısız olacağını dahi düşünenler çıkar. Hatta Polis Emeklileri Derneği’nin Kurucuları’nın toplumda söz hakkı saydırabilmek için bu yolu seçtikleri düşencesine kapılırlar. Ne var ki bu endişe ve kuşkuları zamanla ortadan kalkar.

            Derneğin toplum yararına gerektiği sosyal öncülükleri, fiili kadronun hizmet için çalışmaları ve emeklilik dönemlerindeki devrede Anayasa’nın öngördüğü dernek tüzel kişiliği içinde diğer kuruluş ve kurumlara örnek bir yönetim olduğunu ispatlarlar.

           

 

 

SOSYAL FAALİYETLER:

            1948 yıllarında Türkiye’nin önem vereceği sosyal faaliyetler pek gelişmişlik kazanmamıştı. Kurucular (MENAGEMENT) iş yönetimine katılan şahıslar yani yöneticiler bu günkü anlamda çok yetenekli ve becerikli kimselerdi.

            Sosyal amaçlı Derneğin 1948 de faaliyette bulunduğu dönemde bu kurum fiili kadronun devamlılık müessesesi olarak birçok hususları bünyesinde sorumluluk içerisine almış bir kurumdu. Özerk bir kurum olan Türkiye Polis Emeklileri Derneği; Yasalara bağlı, tüzel kişiliğine bağlı bir teşkilat olarak kurucular tarafından Asli üyelere teker, teker anlatmaları gerekiyordu. Çünkü mali yokluk onları bu alana itmişti.  Dernek Teşkilatı lojistik bir düzen istiyordu. Derneğin yaşamı ayni yardımlarla giderilmesi cihetine gidilmişti. Ülkenin muhtelif köşelerine dağılmış olan Polis Emeklilerine bu kurumu duyurmak ve yaygınlık hale getirebilmek için gazete ve dergilere ilan verecek mali durumdan yoksundu. Bu durum Kurucuları çok telaşlandırıyordu. Kurucular ileride derneğin yozlaşması kuşkusu ile çok dikkatli ve basiretli olmaya yönelik statünün hazırlanmasında emekli Emniyet Müdürü Kerim MİLLAR’ın meslek tecrübesi ve hukuk bilgisinden fazlası ile yararlanılmıştır.

            BAŞKAN SEÇİMİ:

            Kurucu üyelerden Nail SERDENGEÇTİ tüm arkadaşlarını Tepebaşı İzmir Lokantası’nda toplayarak bir dostluk yemeği vermiştir.

            Bu yemek sebebi ile kurucu üyeler satın almış oldukları Üye Kayıt Defteri, Demirbaş Defteri, Evrak Defteri gibi defterleri lokantada müşterek imza altında imzalayarak oracıkta seçtikleri Dernek Başkanı Emekli Başkomiser Mazhar TEZBORA’ya teslim ederek hayırlı uğurlu olsun demişler ve teslim etmişlerdir. Bu güzel dayanışma ve beraberliği gören gazino sahibi yemek parasını almayarak ağabeylerimize bu da bizden olsun demiştir.

            NAİL SERDENGEÇTİ’NİN ANILARINDAN:

            Türkiye Polis Emeklileri Derneği üyeleri bir polis emeklisinin vefatından sonra Afrika Han’da ki yönetim merkezine geldiklerinde Emekli Emniyet Amiri Kemal ARTUÇ arkadaşlarına gülerek şunları: “Arkadaşlar! Bizlere ne mutlu ki artık bizlerin ölülerini kaldıracak, üzerine ay yıldızlı bayrağı koyacak bir teşkilat kurmuş bulunuyoruz.” Bu arada Nuh Naci SÖZEN Kemal ARTUÇ beye dönerek “ Birader sen nasıl bir Müslümansın? Biz derneği cenaze kaldırmak için mi kurduk” dediğinde Kemal Bey on yıl sonra bu derneğin ne denli ve olumlu yüce bir dernek olduğunu kanıtlamıştır. Hatta fiili kadrodan ölenlerin cenazeleri bu dernek aracılığı ile ve yardımlaşması ile kaldırılabilmiştir.

            VOYVODA KARAKOLU

            Emniyet Genel Müdürü Gafur SOYLU İstanbul’da Türkiye Polis Emeklileri Derneği’nin kurulduğunun haberini alır. Emekli Emniyet Müdürü Kerim MİLLAR beyi makamına çağırarak tebrik eder ve nerede dernek merkezini kurduğunu sorar. Kerim MİLLAR Bey tüm açıklığı ile Genel Müdür beye anlatır. Bunun üzerine böyle şey olmaz şimdi İstanbul’a gideceksin Emniyet Müdürünü göreceksin o size münasip bir yerde iki oda sizlere tahsis edecektir. Şimdi ben de senin yanında Emniyet Müdürüne talimatı veriyorum.

            Bu haber üzerine Kerim MİLLAR ve Talat ALPER sevinçten uçarcasına Ankara istasyonuna gelirler ve trene binerler ve İstanbul’a gelirler. Bu haber kurucu ve asli üyeler arasında bomba tesiri yapar. Emniyet Genel Müdürü Gafur SOYLU’ya bir teşekkür telgrafı çekilir. Voyvoda Karakolu’nda uzun süre kalan dernek üyeleri 10 yıllık zaman içerisinde Karakolun hizmet trafiğine giriş ve çıkışlarına ve kendi asil üyelerinin 250’ye çıkması münasebetiyle buradan ayrılmayı yeterli görerek Şişhane’de bulunan Büyük hendek Caddesinde 19 ve 21 numaralı ahşap binayı satın alırlar. Bu binanın alınmasında Milli Sigorta Şirketi Genel Muhasebe Müdür Müdürü Hamdi TAGA aracılığı ile tapuya tescil ettirilir. Bu haberi Emniyet Genel Müdürüne ve İstanbul Emniyet Müdürüne sevinç içerisinde bildirirler. Kemal ARTUÇ, İstanbul Valisi Fahrettin Kerim GÖKAY’dan yardım ister. “Sayın Profesör GÖKAY da; sizlere iki belediye kamyonu her türlü işinizde sizlere destek olacaktır.” der.

            Kasımpaşa’da ki kumcularda kum vereceklerini belirtirler. Kâğıthane’de ki kiremit depoları kiremit ve cam yardımı yapacaklarını, demir’i de hükümet tahsisinden alabileceklerini memnuniyetle öğrenirler. Bu arada yöneticiler ve asli üyeler bunun bina edilmesini adım, adım takip ederler. Eser yüz akı ile meydana çıkar burada misafirhane (8 kişilik), sinema (200 kişilik),  büro ve konferans salonu olarak hizmete girer.

            DERNEK BAŞKANLARI:

            1948 yılında Emekli Başkomiser Mazhar TEZBORA, 1949 yılında Emekli Emniyet Müdürü Faik KÖKSAL, 1950 yılında Emekli Emniyet Müdürü Hami KORUR, 1952 - 1959 yılları arasında Emekli Emniyet Amiri Kemal ARTUÇ, 1960 yılında Emekli Emniyet Müdürü Kemal AĞINCIKLI, 1961–1969 Emekli Emniyet Amiri Kemal ARTUÇ başkanlık yapar bunun döneminde Polis Kampı, 11 ilde Şubeler, Trafik Eğitim Sahaları, Pasaport Beyannameleri, Kadıköy Acıbadem Tekin Sokak 18 Nolu 15 dönüm araziden A, B ve C Blokları ihtiva eden Polis Dinlenme Huzurevini hizmete açar.

            Beşiktaş Barbaros Bulvarı üzerindeki Yıldız İşhanı’nda Trafik Yazılı imtihan Salonu ile Direksiyon için Yıldız Karayolu derneğe tahsis edilir. Türkiye Polis Emeklileri Derneği artık Kızılay ve Çocuk Esirgeme Kurumu’ndan sonra Türkiye’nin üçüncü tüzel kişiliğe sahip bir derneği olur. Bu arada 47 devletin İPA Uluslar arası Polis Birliği Teşkilatı dahi bu örnek kurumu kuruluşunu ve yapısını inceleyerek kendi ülkelerinde de bu denli bir teşkilatın kurulması için çaba göstereceklerini ve bakanlıklarına arz edeceklerini söylemişlerdir.

            ACIBADEMDEKİ ÇAMLI KÖŞK:       

            1969 – 1971 Yılına kadar derneğin başkanlığına Emekli Emniyet Amiri Adnan KİRMAN seçilmiştir. Bunun döneminde Beşiktaş Tesisleri Otomobilciler ve Şoförler Derneği ile müştereken yönetilmek üzere tam teşekküllü bir trafik sağlık kurulu faaliyete geçirilmiş İstanbul Belediyesi ile müştereken müracaatçıların talepleri karşılanmıştır. 1971 yılından sonra Emekli Başkomiser Sami ERSEK Yönetim Kurulu Başkanı olmuştur. Bu dönemde Acıbadem’de 4 dönem arazi içinde 60 yataklı bir talebe pansiyonu satın alınarak mültecilere tahsis edilmiştir.

            1973 yılında Genel Kurul’da çok şiddetli bir muhalefet gurubu meydana çıkar. Kemal ARTUÇ ve diğer 8 kişiden müteşekkil isim listesi Emekli Polis Memuru Hüseyin ÖZTÜRK gurubunun çoğulcu bir gurubu ile Başkanlığa seçilir. Bunun zamanında Şubelerin yetkileri, Sosyal Yardım şekli, Emekli Polislerin cenazelerinin kaldırılması, muhtaç polis ailelerinin bakımı, burs verilmesi, Acıbadem Dinlenme Huzurevinde C Bloğunda modern bir mutfak inşası, yazlık sinema tahsisi, buzhane yapılması, Yeşilyurt Plajları’nın tam kapasite ile çalışması için yüz mahruti çadırı, işletmeye konulması ile Ayazağa Trafik Eğitim İstasyonu’nun hizmete sokulması, İzmir Dinlenme Huzurevi’nin alınması, Antalya Şubesinin bugünkü bulunduğu binanın alınması, Adana Şube binasının satın alınması, Bursa’ Şube binasının alınması, Ankara Necatibey Caddesi Sezenler Sokaktaki 10 Nolu Apartmanın en üst katındaki dairenin satın alınarak Polis Misafirhanesine sokulması.

            Bu arada Sivil Emekliler Derneği ile Askeri Emeklilerin Konfederasyonu arasında yapılan          Başkanlık seçiminde Türkiye Polis Emeklileri Derneği Tüzel kişiliğini temsil eden Genel Başkan Hüseyin ÖZTÜRK ittifakla Asker ve Sivil Emekliler Konfederasyonu Başkanlığına seçilmiş bu dönemde Kızılay ve Çocuk Esirgeme Kurumundan sonra üçüncü dernek hüviyetine bürünen Kamu Yararına Çalışan Türkiye Polis Emeklileri ve Mensupları Sosyal Yardım Derneği gerekli itibara kavuşmuştur.

            Derneğin trafikli ilgili yan hizmetlerin sağlanmasında İstanbul Trafik Şube Müdürü Münir DALDAL ile o devrin Sağlık Bakanı Derneğin mali yönden onurlandırılması cihetine gitmişlerdir. Bu arada Film Sansür Heyeti Türkiye Polis Emeklileri Derneği Teşkilatına devredilmiştir. Bu işlemler açık ve seçik olarak 1980 yılına kadar sürdürülmüştür. Maliye Bakanlığı Reform ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü tarafından Derneğin Kamu Yararına Çalışır Dernekler kapsamına alındıktan sonra Maliye Bakanlığınca derneğe tahsis edilmiş olan mali yardım her sebep ise Sayın İçişleri Bakanı Hasan Fehmi GÜNEŞ ile Emniyet Genel Müdürü Haydar ÖZKIN tarafından her üye başına 1.000 TL. Sosyal yardım olmak üzere 5.000.000.-TL verilmiştir. Bu Sosyal yardım alındığı zaman Şubeler ve Genel Merkez olağanüstü bir toplantı yapar, paranın çarçur olmaması için derneğin genel amaçlarında kullanılmak üzere yetki alınır bu para derneğin ihtiyacı olan diğer fonlarda kullanılmıştır. Bu paradan İzmir ve Ankara Şubelerimizde yararlanmıştır.

            Kamu Yararına Çalışan Türkiye Polis Emeklileri ve Mensupları Sosyal Yardım Derneği 1980 yıllarında başında muhalefet guruplarının çoğulcu olarak fazlalaşması, dedikodu, fitne ve ihbarların yapılması sebebi ile derneğin tüzel kişiliğini zedeleyici ve onuru ile bağdaşmayan sebepler dolayısı ile dernek derin yaralar almıştır.

            EMNİYET SARAYI’NIN ACIBADEMDEKİ 2. HUZUREVİ İLE TAKASI

            Genel Başkan Hüseyin ÖZTÜRK yönetimindeki idare heyeti, Şişhane Büyük hendek sokaktaki 19 ve 21 nolu Emniyet Sarayı’nı bir inşaat firmasına vererek Acıbadem de bulunan 72 oda ve 5 katlı binanın inşa ettirilmesi ve iskân müsaadesi alınması suretiyle takası cihetine gidilmiştir. Bu gerekçe altında Sayın İçişleri Bakanı Mültecilerin daha bakımlı, sosyal ihtiyaçlarını belgeleyen bir duruma getirilmesi için bizzat Emniyet Genel Müdürü Fahri GÖRGÜLÜ ve İstanbul Valisi Nevzat AYAZ önünde talimat vermişlerdir. Bu talimata paralel olarak 2. Blok Huzurevinin ilk iki katı tefriş edilmiş, oturulabilir duruma getirilmiş, değişik ülke vatandaşı olan mülteciler bu kampa yerleştirilmiştir. İstanbul Valisi Nevzat AYAZ iki defa buraya gelerek yapılanları yerinde görmüş, İstanbul 1. Ordu Sıkıyönetim Komutanlığı Yetkilileri’de mahallinde noksanlığı tespit ederek biran önce Türk Ulusu’nun onuruna ve Türk konukseverliğine yakışır tarzda olması için talimatlarını tazelemişlerdir.

           

            Kamu Yararına Çalışan Türkiye Polis Emeklileri Derneği; yüce bir kuruluş olarak fiili kadronun devamlı kurumu olan geniş amaçlı bir derneğin gelecekte daha büyük sosyal yapılara kavuşmuş bir kurum olarak Türk Polisi’nin çelikleşmiş bir anısı olacaktır.

                       

 

 

web stats